Apartman yöneticileriyle konuşmalarımızın yarısı şu cümleyle başlıyor: "Deponun kaç tonluk olduğunu bilmiyorum." Bu bilgi kesinti gününde aranan ilk bilgi oluyor ve o anda ölçmeye çalışmak kimsenin işine gelmiyor. Aşağıda hem kaç tonluk bir depo gerektiğini hem mevcut deponun hacmini bir kerede nasıl bulacağınızı yazdık.
Başlangıç sayısı: kişi başı günlük tüketim
Depo hesabı tek bir varsayıma dayanır: bir kişi günde ne kadar su kullanıyor? Konut projelerinde planlama yapılırken pratik olarak kişi başı 120-150 litre/gün kabul edilir. Bu bir yasal eşik değil, saha deneyiminden gelen bir planlama sayısıdır: bahçesi olan, çamaşır-bulaşık makinesi yoğun çalışan bir binada üst sınıra yaklaşır, küçük daireli ve az kişili binalarda alta düşer.
Daire başına ortalama 3 kişi alırsak bir dairenin günlük ihtiyacı 360-450 litre, yani yuvarlak 0,4 ton eder. Formül buradan çıkıyor:
Depo hacmi (ton) = daire sayısı × 0,4 × karşılanmak istenen gün sayısı
20 daireli bir bina günde yaklaşık 8 ton su harcar. Bir günlük yedek için 8-10 ton, iki günlük yedek için 16-20 tonluk depo gerekir. Türkiye'deki apartmanlarda yaygın pratik bir ile bir buçuk günlük depo tutmaktır.
Daire sayısına göre kaba tablo
| Daire | Günlük tüketim | Tipik depo (≈1,5 gün) | Dolum için uygun araç |
|---|---|---|---|
| 8 | ~3,2 ton | 5 ton | 5 ton |
| 16 | ~6,4 ton | 10 ton | 10 ton |
| 24 | ~9,6 ton | 15 ton | 15 ton |
| 40 | ~16 ton | 25 ton | 25 ton |
| 60 | ~24 ton | 2 × 15-20 ton | 25 ton + ek sefer |
| 100 | ~40 ton | 2 × 25-30 ton | 2 sefer × 25 ton |
Tablodaki "dolum için uygun araç" sütunu önemli: depo hacmi 15 ton olan bir binaya 25 tonluk araç yollamak işe yaramaz, tankın yarısı araçta kalır. Tersi de geçerli — 25 tonluk depoya 5 tonluk araçla gitmek beş sefer demektir. Bu yüzden kullanma suyu teslimatında tonajı depoya göre seçiyoruz, elimizde ne varsa göndermiyoruz.
Kesintide depo kaç gün yeter?
Normal tüketimle hesaplanan gün sayısı, kesinti sırasında kendiliğinden uzar. İnsanlar çamaşırı, bulaşık makinesini, bahçe sulamasını ve araç yıkamayı erteler; tüketim kişi başı 60-80 litreye iner. Yani kısıtlı kullanımda depo iki katı kadar dayanır: 20 daireli binadaki 15 tonluk depo normalde bir buçuk gün, kısıtlı kullanımda üç güne yakın gider.
Bunu kendiliğinden olmasını bekleyemezsiniz. Kesinti duyurusu geldiği gün asansöre ve bina girişine tek bir not asmak işi çözüyor: "Çamaşır ve bulaşık makinelerini kesinti bitene kadar çalıştırmayalım, küvet ve bidonları şimdi dolduralım." Bu basit uyarı, bir sonraki tanker seferini bir gün öteye atıyor.
Mevcut deponun hacmini ölçmek
Depo etiketi yoksa — çoğu binada yok — ölçüyle bulursunuz. Dikdörtgen betonarme depoda:
İç boy (m) × iç en (m) × tam dolu su yüksekliği (m) × 1000 = litre
3 × 2 metre tabanlı, 2,5 metre su yüksekliğine kadar dolan bir depo 15 m³, yani 15 ton alır. Silindirik plastik tanklarda π × yarıçap² × yükseklik kullanılır: 1 metre çaplı, 2 metre yüksekliğindeki bir tank 3,14 × 0,5² × 2 ≈ 1,6 ton. Taşma seviyesini değil, gerçek dolum yüksekliğini ölçün; savağın üstündeki boşluk depo hacmi değildir.
Bulduğunuz sayıyı bir kez hesaplayıp depo kapağının yanına ve yönetim panosuna yazın. Bir sonraki kesintide telefonda ilk söyleyeceğiniz şey o olacak.
Depo tek başına çalışmaz: hidrofor meselesi
Bir apartmanda su yolculuğu şöyle: şebeke → depo → hidrofor → kolonlar → daireler. Depo hacmi doğru olsa bile hidrofor yetersizse üst katlar susuz kalır, basınç dalgalanır. Hidrofor kapasitesi daire sayısına ve kat yüksekliğine göre seçilir; depo büyütmek bu sorunu çözmez.
Yöneticilerin en çok karşılaştığı iki arıza da burada: flatörün takılı kalması (şebeke akıyor, depo dolmuyor) ve hidroforun kuru çalışması (depo boşalmış, pompa boşa dönüyor ve ısınıyor). İkincisi pompayı yakar. Hidroforda kuru çalışmaya karşı seviye şalteri veya kuru çalışma koruması olup olmadığını bir kez kontrol ettirin — tek bir sigorta parası, bir pompa parasından çok daha az.
Deponuz gereğinden büyükse
"Büyük depo her zaman iyidir" doğru değil. Tüketimin çok üzerinde bir depoda su günlerce bekler; bekleyen suda dezenfeksiyon koruması tükenir, dipte tortu birikir ve koku başlar. Yazlık sitelerde sezon dışında dolu bırakılan büyük depolar bunun en bilinen örneği.
Elinizde gereğinden büyük bir depo varsa iki çözüm var: hacmin bir kısmını kullanmayarak (seviyeyi düşük tutarak) döngüyü hızlandırmak ya da depoyu iki göze bölüp birini devre dışı bırakmak. Düşük tüketimli dönemlerde temizlik sıklığını artırmak da gerekir.
İki gözlü depo neden daha iyi?
Tek büyük gözlü bir depoda temizlik günü bina susuz kalır; bu yüzden temizlik sürekli ertelenir ve yıllarca yapılmaz. İki eşit gözlü bir depoda ise bir göz boşaltılıp temizlenirken diğeri binayı besler. Yeni bir proje veya depo yenilemesi gündemdeyse aynı hacmi iki gözde isteyin — maliyet farkı küçük, kazanç büyük.
Yönetici için bir kerelik beş hazırlık
- Depo hacmini ölçün ve panoya yazın.
- Araç nereye yaklaşabiliyor? Tankerin durabileceği en yakın noktadan depo ağzına kaç metre var, bunu bir kez ölçün. Bodrum depolarda 30-40 metre hortum gerekebilir; önceden bilirsek doğru donanımla geliriz.
- Erişim kısıtlarını not edin: sokak genişliği, eğim, otopark bariyeri yüksekliği, site giriş izni, kemer veya alçak geçiş. Karabağlar'ın eğimli sokaklarında ve Bornova'nın kalabalık site içi yollarında bu bilgi tonaj seçimini doğrudan belirliyor.
- Hidrofor ve flatörü kontrol ettirin. "Su gelmiyor" diye aranan binaların bir kısmında şebeke akıyor, flatör takılı kalmış oluyor.
- Fatura düzenini baştan belirleyin. Yönetim adına tek fatura mı, daire başı paylaşım mı? Kesinti gününde bunu konuşmak zaman kaybı.
Depo hacmini bilmiyorsanız ölçülerinizi WhatsApp'tan yazın, hesabı birlikte yapalım ve binanız için hangi tonajın doğru olduğunu bir kere netleştirelim.
